1972tik · Bakio
Urtez urte
Aurrekoak eta sorrera
Itxas-Alde ez zen Bakioko lehenengo dantza taldea izan. 1934an egon zen neska-mutilen dantza talde bat Bakion, baina zoritxarrez urte biko bizitza laburra baino ez zuen izan: 1936an gerra hasi zenean, talde honen asmo eta amets guztiak hondatu ziren.
1961-62 urtean Gaztelugatxe taldea sortu zen. Bakioko Gorka Aulestia abadeak eraginda, lehenengo mutilen taldea sortu zen, eta Andra Mari egunean (abuztuaren 15ean) egin zuten dantza talde moduan, lehenengoz, eliza aurrean. Nesken taldea beranduago sortu zen. Gerora, Gorka Aulestia abadea Bakiotik eraman zuten, eta Julen Renteriak hartu zuen irakasle eta zuzendari ardura.
Gaztelugatxe desagertzean, tarte batez herria dantza talde barik egon ostean, ume talde bat entseatzen hasi zen eliza ondoko lokalean Ana Mari Arrugaetaren eskutik eta Kepa Uriarteren laguntzarekin. Denbora batez entseguetan ibili ostean, Itxas-Alderen lehen aurkezpen ofiziala herriaren aurrean 1974ko abuztuaren 15ean izan zen, Andra Mari egunean.
- 1934Lehen dantza taldea
- 1961Gaztelugatxe taldea
- 1972Lehenengo pausuak
- 1974Lehen agerraldia Andra Mari egunean
Berpiztea
1987 urtea erabakigarria izan zen beherakadari buelta emateko: Birjiñe Bilbaok (urteetan taldeko dantzari eta dantza irakaslea) eta Xabier Goitiak hartu zuten taldearen gidaritza. Dantza irakasleak falta ziren, eta euren eskutik eta Euskal Dantzarien Biltzarraren bitartez, Gaizka San Pedro eta Bernarte Irazabal (Bermeoko Alkartasuna taldekoak) etorri ziren irakasle moduan Bakiora.
Errepertorioa zabaldu zen, jantzi berriak egin ziren, eta taldea Dantzari Egunetara joaten hasi zen. Ordutik gaur arte, Busturialdeko, Bizkaiko eta Euskal Herriko Dantzari Egunetan parte hartzen dugu.
1990ean, abuztuaren 15eko ekitaldia lehen aldiz atze-oihalarekin, argi-fokuekin eta zuzeneko musikariekin egin zen. Hortik aurrera, taldearen urteko ekitaldi nagusia da, eta gaur egun ehundik gora dantzari eta musikarik hartzen dute parte.
1991n, Itxas-Aldek lehen nazioarteko folklore jaialdia antolatu zuen, Portugalgo talde batekin. Elkartruke horri esker, Itxas-Aldek bere lehen bidaia egiteko aukera izan zuen, urte berean, Portugalera.
Gaur egun
2019a urte garrantzitsua izan zen taldearentzat, hamarkada askoren ostean beronen gidaritzan aldaketa eman zelako, eta honekin batera etapa berri bat hasi zelako.
50 urte ez dira gutxi Itxas-Alde bezalako talde batentzat. Gorabeherak izan dira, baina gaur egun taldea sendotuta dago eta aurrera jarraitzeko gogoz.
Gutxi gorabehera 150 ume, gazte eta helduk osatzen dute taldea, dantzari zein musikari, eta sorreratik ezarri zen helburuarekin jarraitzen du: euskal kultura ikasi eta transmititzea. Bakioko Ibarretako lokalak dira, gaur egun, entsegu tokia.
